تبلیغات
ابزار تلگرام

آپلود عکسابزار تلگرام برای وبلاگ

زبان شناسی همگانی دکتر داود مدنی و کامران درخشان

زبان شناسی همگانی دکتر داود مدنی و کامران درخشان

دانلود پایان نامه رایگان

دانلود پایان نامه رایگان



  • نظرات() 
  • سرگذشت زبان فارسی(1)



    سرگذشت زبان فارسی و نشانه های آن را می توان  از یادگارهایی كه در گوشه كنار این سرزمین پهناور پراكنده اند، دریافت. یادگارهایی چون سنگ نگاره بزرگ داریوش در بیستون كرمانشاه، بناهای باشكوه پارسه (تخت جمشید) در مرودشت فارس، شهر های ویران و خاكستر شده ای چون شهر سوخته در سیستان، سفالینه های نهفته در دل تپه های باستانی چون سیلك كاشان، گنجینه ی به غارت رفته كناره آمویه، ویرانه های باستانی شهر كولاب در تاجیكستان كه همه و همه یادگارهای بازمانده این باشندگان فرهیخته اند. افزون بر این یادگارهای مادی، انبوهی از داستان ها، افسانه ها و نوشته های  دینی و تاریخی چون اوستای كهن، خدای نامه ها و سرگذشت پهلوانان و نامدارانی چون گرشاسب یل نیز در دسترس ما هستند، دیگر از نوشته های برهمنان پاكنهاد آریایی به زبان سانسكریت، نوشته های تاریخنگاران یونان باستان و لوح های میخی آشوریان، بابلی ها و ایلامی ها كه پر یاد و خاطره قوم های آریایی است، در می گذرم كه داستان به درازا می كشد.

     

    به باور این نویسنده راز این جاودانگی را می توان در زبان فارسی و پیوستگی تاریخی  آن دانست. ریشه های زبان فارسی را می توان در همه یادماندهای كهن این سرزمین چه مادی و چه فرهنگی و ادبی بازیافت، اگر چه دگرگونی های بسیاری نیز در گذر زمان به زبان نیاكان ما راه یافته ولی این دگرگونی ها نه چنان است كه پیوستگی آن را نایافتنی سازد. برای آنكه بیشتر با این نگرش آشنا شویم ناچاریم به آنچه از روزگاران كهن تاكنون بر پهنه این سرزمین بجای مانده بنگریم و خط سیر تاریخی زبان فارسی را بر این پایه استوار كنیم.

     

     

    گمان می رود همه قوم ها و تیره های آریایی در گذشته ای دور به یك زبان واحد سخن می گفته اند كه نویسنده،آن را به پیروی از داریوش بزرگ در سنگ نگاره بیستون زبان آریایی می نامد. از این زبان در گذر زمان گویش ها و زبان هایی  پدید آمد كه بر پایه گفتارهای زبانشناسان و تاریخنگاران می توان زبان های اوستایی، مادی، پارسی باستان، سكایی و سانسكریت را از میان نام برد.  همه این زبان ها به گونه ای در پیدایش و گسترش (انكشاف) زبان فارسی نوین نقش داشته و واژه ها یا ساختارهای دستور زبانی(نحوی) چندی را در این زبان به گونه زنده و پویا یا راكد و مرده به ارث گذاشته اند.

     

    سرگذشت زبان فارسی را بر پایه داده های تاریخی و زبان شناسی می توان به سه دوره كهن، میانه و نو تقسیم كرد، دوره نخست از آغاز پیدایش زبان آریایی و گویش های آن تا پایان فرو پاشی شاهنشاهی هخامنشی، دوره دوم از كشته شدن داریوش سوم تا برآمدن یعقوب لیث صفاری و دوره سوم از زمان یعقوب لیث كه زبان فارسی دری را زبان رسمی ایران كرد تا كنون.

     

    اگر در زمان كنونی واژه های زبان فارسی را ریشه یابی كنیم، بن واژه های كهن آنها را می توان در زبان های پارسی باستان، اوستایی، مادی، سكایی، سانسكریت و ... بازیافت. همین نكته است كه ما را به سوی این اندیشه راه می نمایاند كه زبان فارسی برآیند همه زبان های آریایی كهن و میانه، و میراث مشترك همه دودمان های آریایی است.  اكنون برای اشنایی بیشتر با سیر دگرگونی زبان فارسی نگاهی به زبان های پارسی باستان، اوستایی و زبانهایپارسی میانه می اندازیم و نمونه هایی نیز برای نمایاندن این پیوستگی می آوریم.

     

    دوره كهن – فارسی باستانی

     

    پارسی باستان

    زبان پارسی باستان، زبانی است كه برای نگارش یادنامه داریوش بر دیواره بلند بیستون، فرمان ها و یادمان های شاهان هخامنشی بر سردر و دیوارهای كاخها و بناهای تخت جمشید با نشانه های به شكل میخ بر سنگ تراشیده شده  و یا بر لوحه های گلی بایگانی تخت جمشید نویسانده شده اسن و به همین سبب خط میخی نامیده می شود.

     

    متن این نوشته ها و فرمان ها بازنویسی شده  و هم اكنون در دسترس همگان قرار گرفته است،  برای نمونه می توان به كتاب سنگنوشته های هخامنشی تالیف دكترغیاث ابادی ،پارسی باستان نوشته كنت و كتاب فرمانهای شاهنشاهان هخامنشی نوشته شارپ كه به همراه  دستور زبان و فرهنگ واژه گانپارسی باستان چاپ شده و در بازار ایران موجود است، اشاره نمود.

     

    پس از فروپاشی حكومت هخامنشی این خط رو به فراموشی رفت تا اینكه به كوشش گروته فند دانشمند آلمانی نخست هشت نشانه از این خط  رمزگشایی و سپس  در سال 1806 به كوشش راولینسون انگلیسی بطور كامل خوانده شد. از آنجا كه برخی از این  نوشته ها  با ترجمه هایی به زبان بابلی و ایلامی  همراه بودند، راه بر رمز گشایی این زبان ها نیز به یاری پارسی باستان گشوده شد.

     

    اگر چه زبان فارسی را برآیند همه زبانهای آریایی كهن و میانه دانستیم، ولی زبان پارسی باستان را می توان نیای زبان فارسی كنونی دانست،  به نمونه های زیر بنگریم تا درستی این نگرش را بیشتر دریابیم

     

    پارسی میانه           پارسی باستان                  فارسی

    Aspa                             asp                            اسب

    Kāma                            Kām                           كام (آرزو)

    Drayā                        Drayah                           دریا

    Dasta                            dast                          دست

    Bāji                             bāj                              باج

    Būmi                           būm                             بوم 

    Martya                       mard                             مرد

    Māha                         māh                              ماه

    Vāhara                       wahār                           بهار

    Stūnā                        stūn                              ستون

    Duruj                        drōgh                            دروغ 

    Dāta                           dāt                              داد (قانون، عدالت)

     

    اوستایی

    زبان اوستایی زبان یكی از نواحی شرقی بوده ولی روشن نیست زبان كدام ناحیه. زبان اوستایی دارای دو گویش كهن و جدید است كه گویش كهنتر را گویش گاهانی و گویش دیگر را گویش جدید می نامند.

     

     این زبان را از آن سبب اوستایی نامیده اند كه كتاب دینی زرتشتیان به آن نوشته شده است. در دوره ساسانی دین رسمی در ایران آئین زرتشتی بوده است و شاهان ساسانی بویژه اردشیر بابکان خود را زنده کننده آن دانسته اند. کتاب اوستا در زمان ساسانیان شامل بیست و یک نسک بوده است که در حال حاضر تنها یک سوم از آن باقی مانده است. اوستای کنونی به بخشهای زیر تقسیم می شود :

        

    یسنا به مفهوم ستایش و شامل آیه هایی در وصف اهورامزدا به مفهوم خداوند جان و خرد است و هر بخش آن هات نامیده می شود.

    یشتها به معنای نیایش ، اشعار و نوشته هایی است در مدح ایزدان و فرشته هایی نظیر آناهیتا و مهر و نام هر بخش از آن را کرده می نامند.

    وندیداد مجموعه ای از احکام و دستوراتی در خصوص آئین و روشهای زندگی است.و هر بخش آن یك فرگرد است.

    خرده اوستا گزیده ای از بخشهای ذکر شده است که توسط آذرباد مهر اسپندان، موبد زمان شاپور دوم تهیه شده است.

    ویسپرد در مورد ستایش پارسیان و پاکان و هر فصل آن کرده نامیده می شود.

    بخشی از یسنا را گاهان یا گاتها به معنی سروده ها می نامند . كه گفته می شود گفتار خود زرتشت است.

     

    اگر نمونه های زیر را به مانند واژه های وام گرفته از زبان اوستایی بنگریم، می توانیم زبان اوستایی را در كنار پارسی باستان یكی دیگر از نیاكان فارسی نو بدانیم

     

    پارسی میانه                 اوستایی                    فارسی

    pәrәsat                           purs                            پرس (پرسیدن)

    Mainyō                       mainyu                           مینو

    Daēna                             dēn                             دین

    Nōit                                                               نه، نی

    Dāta                               dād                             داد (دادن)

    garәmō                          garm                            گرم

    Wāta                              wāt                             باد

    Mahrka                           marg                           مرگ

    Ratō                               rad                              رد (پهلوان، جوانمرد)

    Spәnta                             spant                         سپند، اسفند (مقدس)

    datarә                             datar                          دادار

    Daiva                               dēw                            دیو

     

     

     

     

    زبان مادی

    مادها یكی از نخستین تیره های آریایی اند  که در فلات ایران (آذربایجان و کردستان کنونی ) و به سرکردگی دیااکو در سال 708 ق.م آشوری ها را شكست داده و خود شهریاری مستقلی پدید آوردند. از زبان مادها كه گمان می رود نیای زبان كردی باشد، نوشته ای در دست نیست اما از این زبان واژه های زیادی در نوشته های هم خانواده آن یعنی پارسی باستان به جای مانده، از آن جمله است:

    Wazarka – zba – xsayatia – asan - mitra به مفهوم :  بزرگ ، اعلام کردن ، سنگ و مهر

     

    زبان سکایی

    سکاها در منطقه ای از استپ های کناره ی دریای سیاه تا مرزهای چین سکونت داشتند که از زبان ایشان نیز نوشته ای به جز واژه گانی که در فارسی باستان حفظ شده اند اثری در دست نیست .

    aspa – atar – carma – hapta - bazu  به معنی : اسب ، آتش ، چرم ، هفت و بازو

     

    زبان سانسكریت

    زبان باستانی آریاییان هند، خویشاوند نزدیك زبان اوستایی كه وداها و دیگر آثار مقدس هندی به این زبان نوشته شده است. واژه های زیادی نیز از این زبان به فارسی نوین راه یافته است، مانند: صندل، فلفل، شترنگ (شترنج) و ....

     

    دوره دوم- فارسی میانه 

    در سال 331 پیش از میلاد مسیح، داریوش سوم كشته و شهریاری هخامنشی از بین رفت. از این زمان تا سال 867 میلادی برابر با 254 هجری كه یعقوب لیث صفاری به شهریاری رسید، برای زبان فارسی دوره میانه است.

     

    از این دوره دراز كه شهریاری های سلوكی، اشكانی و ساسانی بر ایران فرمانروا بودند آثار و نوشته های زیادی برجای مانده است. در دوره اشكانی به دستور بلاش اول، اوستا را كه پس از هجوم اسكندر گجستگ (ملعون) پراكنده شده بود دوباره گردآوری كردند. مانی در همین دوران به گسترش دین خود پرداخت و كتاب شاهپورگان را به زبان پهلوی نوشت. از این دوره سنگنوشته های اردشیر، شاپور، هرمز، كرتیر موبد و ... باقی مانده است. كتاب ها و نوشته های بسیاری نیز از زمان ساسانیان بر جای مانده است.

    زبان های ایرانی** در این دوره كه آثاری از آن ها بر جای مانده، بر پایه همانندی های ساختاری و دستوری به دو گروه 1- ایرانی میانه شرقی 2- ایرانی میانه غربی تقسیم نموده اند.

     

    1- گروه ایرانی میانه شرقی

    گروه ایرانی میانه شرقی، زبان های بلخی، ختنی، سغدی، خوارزمی را در بر می گیرد.

     

    2- ایرانی میانه غربی

    گروه ایرانی میانه غربی، زبان های پارتی (پهلوی اشكانی) و پهلوی (ساسانی) را در بر می گیرد.

     

    آثار پارتی بر جای مانده سفالینه های نسا، قباله اورامان، سنگنوشته اردوان پنجم در شهر شوش، سنگنوشته های پادشاهان ساسانی، كتاب های ایاتكار زریران، درخت آسوریك و نوشته های مانوی كه در ترفان تركستان چین بدست آمده را در شامل می شود.

     

    از آثار پهلوی (ساسانی) سنگنوشته های شاهان و بزرگان ساسانی، ترجمه بخشی از زبور، نوشته های زرتشتیان در ترجمه و تفسیر اوستا و متن های دینی مانند: اندرزنامه های پهلوی چون اندرز بزرگمهر، اندرز اوشنر دانا، اندرز آترپات مهراسپندان، اندرز خسرو كواتان، اندرز پوریو تكیشان و متن های غیر دینی مانند: كارنامه اردشیر بابكان، خسرو كواتان و ریذك، شهرستان های ایران، افدیها و سهیكیهای سیستان و همچنین نوشته های مانی و مانویان به خط ویژه مانوی بر جای مانده است.

     

    برای درك رابطه پهلوی ساسانی و فارسی نو  به جمله زیر توجه كنیم.

     

    شتریستانی سمركنت راذ كایوس ای كواتان بون فركنت، سیاوش ای كاوسان بفرجامنیت.  پهلوی ساسانی

    شهرستان سمرقند را كاووس ِكواتان بنیان نهاد، سیاوش ِكاووسان بفرجام رسانید.          فارسی نو

     

     

    دوره سوم - فارسی نو

     

    در سال 31 هجری یزدگرد سوم7 پادشاه ساسانی كشته شد. با كشته شدن او شهریاری ساسانی سرنگون شد و سرزمین ایران بخش از كشور اسلام شد. در سال 254 هجری یعقوب لیث صفاری شهریاری مستقلی پدید آورد و زبان فارسی را زبان رسمی ایران كرد  كه تا كنون ادامه دارد. وی در پاسخ شاعری كه شعری به زبان عربی در مدح وی سروده بود، گفت: چرا باید چیزی گفت كه من اندر نیابم و از آن پس شاعران زبان به سرودن شعر به زبان فارسی نمودند.

     

    در سال 261 نصر بن احد سامانی، شهریاری سامانی را پدید آورد كه مركز آن بخارا بود. پادشاهان سامانی برای گسترش زبان فارسی كوشش بسیار نمودن و برخی از مهمترین آثار زبان فارسی در زمان آنان پدید آمد.

     

    در زمان غزنویان، محمد غزنوی هندوستان را فتح كرد و زبان فارسی به هندوستان راه یافت.

     

    بابری ها زبان فارسی را در هند رسمی كردند این دولت از سال 932 كه بابر بر لاهور چیره شد پدید آمد و تا سال 1275 كه توسط انگلیس ها سرنگون شد، ادامه یافت.

    از سال 1160 كه احد شاه درانی افغانستان را پدید آورد، فشار بر زبان فارسی آغاز شد. این روند با چیره شدن روسیه بر آسیای میانه و تاسیس تركستان روس در سال 1929 و تشكیل كشور تركیه در شمال غرب كشور ایران و جدایی سرزمین های قفقاز ادامه یافت. فارسی زبانان آسیای میانه بویژه تاجیكان در این دوران مصیب های بسیاری دیدن كه « یكی داستان است پر آب چشم». خوشبختانه با فروپاشی اتحاد شوروی اندكی از این فشارها كاسته شد ولی همچنان زخر تبر تقسیم هنوز التیام نیافته.

     

    فرجام

    پایان سخن آنكه زبان فارسی دری را نمی توان با تنگ نظری به تیره ای خاص از قوم های آریایی و یا بخشی ویژه از سرزمین سپند آریایی نسبت داد خواه به گفته برخی تخارستان باشد یا فارس و یا هرجای دیگر، زبان فارسی برآیند كوشش همه آریایی نژادان سرزمین پهناور ایران است كه آن را برای گفتگو و همفهمی پدید آورده اند و به گمان من نقش و سرشتی همچون زبان اسپرانتو*** در عصر جدید دارد.

     

    ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    * منظور از  آریایی، آریایی‌های ایران شرقی و هند، مادها، پارس ها، سکاها، كیمیری ها و میتانی ها می باشد.

     

    **در گذشته به خود آریایی ها ایران (ērān) و به سرزمین آنان ایرانشهر گفته می شده است ولی اكنون به سرزمین ایرها، ایران گفته می شود. نام كشور ایران نیز از همین واژه گرفته شده است.

    ***برهان قاطع ذیل حرف دال می‌نویسد: گویند لغت ساکنان چند شهر بوده است که آن بلخ و بخارا و بدخشان و مرو بهمن اسفندیار، چون مردم از اطراف عالم به درگاه او می‌آمدند و زبان یکدیگر را نمی‌فهمیدند بهمن فرمود تا دانشمندان زبان فارسی را وضع کردند و آن را دری نام نهادند یعنی زبانی که به درگاه پادشاهان تکلّم کنند و حکم کرد تا در ممالک به این زبان سخن گویند



  • نظرات() 
  • ریشه کلمات فارسی و انگلیسی

    زبان‌های فارسی وانگلیسی هردو به دسته‌ زبان‌های آریائی (ویا به اصطلاح هندواروپائی) تعلق دارند. به همین دلیل واژه‌های مشابه بسیار میان دوزبان دیده می‌شود. اما علاوه براین واژه‌ها ی پایه و همانند مثل مادر، برادروپدر، کلمات بسیاری هم دردوره‌های بعدی تاریخ از زبان مردم ایران وارد زبان انگلیسی شده است. بعضی ازاین واژه‌ها اززبان‌های اوستایی وپهلوی وفارسی باستان وبرخی واژه‌ها اززبان‌های سومری وایلامی وغیره وبعضی دیگراززبان‌ها وگویش‌های دیگرسرزمین ایران مثل آذری، کردی وبلوچی به زبان انگلیسی راه یافته‌اند. دراین مقاله نموداری ازتأثیرات زبانهای ایرانی بردیگرزبان‌های اروپایی ازجمله زبان‌های یونانی، لاتین، فرانسه، وآلمانی که درانگلیسی تأثیر بسیارنهاده‌اند ارائه شده است.


    گلها، گیاهان ومحصولات کشاورزی:

    درروزگاری که سراسراروپا یخ بندان بود، فلات ایران سرزمینی خرم به شمارمی‌رفت وکویرلوت امروز به گونه دریائئ با حاشیه‌های پرازدرخت اززیبا ترین مناطق کره زمین محسوب می‌گردید. پس ازتغییرات جوی وزمین شناسی، کم کم مراکز ایران کنونی روبه خشک شدن نهاد و بالعکس اروپا به سرسبزی وخرمی گرایید . شاید به همین علت اقوام ساکن فلات ایران وپیرامون آن درآغاز تمدن ازپیروان کشاورزی بوده اند. دراین مورد بررسی ازنویسندگان انگلیسی مثل هنری فیلد تصریح دارند که ایران ازنظر کشاورزی براروپا تقدم داشته وازبابت پرورش گیاهان داروئی وگل‌های زینتی وزیبا کمک ‌های برجسته‌ای به تمدن بشری نموده‌است. ازهمین روست که نام واژه‌های ایرانی رابه فراوانی دروصف گل‌ها وگیاهان درزبان انگلیسی می‌یابیم؛ نمونه ها:

     

    1- jasmin – یاسمن: این واژه به گونه jessamin هم به کاررفته است. علاوه برزبان انگلیسی، درزبان فرانسه به صورت jasmine (ژاسمن)،درآلمانی یاسمین، درارمنی یاسمیک، درایتالیایی Glesomin، درلاتین Gelsiminum ودربسیاری زبان‌های دیگربا تغییرات اندک تلفظ می‌شود. درزبان ترکی وشاخه‌‌های آن به صورت jasmine به کارمی‌رود. واژه یاسمن نام زیبایی برای زنان ودختران به شمارمی‌آید.

    2- Narcossis – نرگس: این واژه درعربی به صورت نرجس، درلاتین وروسی Narcissusتلفظ می‌شود. درآلمانی Narcisism ، درارمنی نارگیس ودرترکی نرجس ونرگس به کارمی‌رود. واژه Narscisism درزبان انگلیسی یا خود ستائی که کنایه اززیبایی است، هم ازاین واژه ساخته شده است. درزبان فارسی چشم مست رانرگس مست هم نامیده‌اند.

    3- Pistacchio – پسته: این واژه علاوه برزبان انگلیسی درغالب زبان‌های اروپائی با اندکی تغییر به صورت پسته، پستاچیو به کارمی‌رود ودرزبان ترکی نیزچنین است.

    4- Rose – رز : اصل این کلمه ورذ پهلوی است که دگرگونی یافته وبه ورد عربی ازیک طرف ورز Rose لاتین واروپائی ازطرف دیگرتبدیل شده است. درانگلیسی ، فرانسه وآلمانی Rose درفنلاندیRussuo ودرغالب زبان‌های اروپائی با اندکی تفاوت دیده می‌شود.

    5- Susan- سوسن: اسم زن ودختراست. سوزان همان کلمه فارسی سوسن(نام گل) است که به زبان‌های خارجی راه یافته است.

    6- Sugar – شکر: ازکلمات کمیابی است که خود اروپائیان نیزتصریح به ایرانی بودن آن دارند. درانگلیسی شوگر،درفنلاندیSokeri،درترکی شکرSeker، درآلمانیZucker،درفرانسه Sucre، درعربی سکر،درروسی ساخارودرمجاری Cukor سوکور دیده می‌شود.

     

    7- Pepper این واژه ازفلقل ایرانی گرفته شده است. این واژه به گونه Piper درلاتین، معتقدند اصل کلمه آرامی است که بازهم زبان بخش بزرگی ازایران بوده و دردوران هخامنشی یکی از زبان‌های رسمی ایران محسوب می‌شده است.

     

    8- Spinach – اسفناج: این واژه ایرانی درزبان‌های دیگر به صورت گوناگون یافت می‌شود، ازجمله درفنلاند Pinatia پیناتیا، درانگلیسی وفرانسه Spinach ودرزبان‌های دیگر اروپایی کم وبیش با تغییراتی کاربرد دارد. جالب این است که بدانیم اسفناج خود معرف سپاناج فارسی است ودرفرهنگ ‌های کهن عربی چون" البلغد" ابویعقوب کردی نیشابوری و" السامی فی السامی" میدانی نیشابوری، به همین صورت آمده است.

    9- Candy : کلمه قند واژه‌ی است پارسی، همان طور که شکرواژه‌ای است ایرانی. پس ازساخته شدن شکر درایران که به اعتراف عمومی ریشه آن ایرانی وفارسی است ، کلمه قند به همین نام به وجود آمد. کم وبیش ریشه‌های مشابهی مثل کندو را درزبان فارسی می‌یابیم. یکی ازواژه‌های انگلیسی که ریشه مشابهی با قند دارد عبا رتست از: Candy (شیرینی). زیرا شیرینی ولذت دراین واژه با کلمه قند سنجیده شده است.

    به گفته محمود بختیاری، کاندیدای وکالت درزمان قدیم لباس سفید رنگ شکری می‌پوشیده وبه همین ترتیب خود را نامزد انتخابات می‌کرده وبدین رو واژه Candidate(کاندیدا، نامزد) ساخته شد.

     

    10- Caulifower- kale : به معنی کلم است. با توجه به شباهت این ریشه‌ها امکان دارد این واژه‌ها هم ریشه ایرانی داشته باشند.

     

    11- Nuphar – نیلوفرزرد، Nenaphar – نیلوفر زرد؛ نام گل‌ زیبای نیلوفراست که در زبان ‌های دیگراروپا ازجمله فرانسه- یونانی وترکی دیده می‌شود.

     

    12- Orange : نارنج وترنج درپارسی کهن به نارنج وپرتقال اطلاق می‌ شده‌اند؛ درفرانسه Orange ، درژاپنی Orenzi ودرزبان‌های ترکی، کردی، آسوری اززبان‌های دیگر دنیا ریشه دوانیده است.

     

    13- Rubart- ریواس: اصل این واژه رواند وریماس ( ریواس) است . واژه‌های مشابه درزبان‌های دیگرازجمله ایتالیایی ، فرانسه،‌ انگلیسی وترکی دیده می‌شود.

     

    14- Ginger – زنجبیل: درزبان انگلیسی؛ Zenzero ایتالیایی

     

    15- Lemon – لیمو: ریشه لیمو درغالب زبان‌های دنیا ازجمله ترکی؛ اسپانیولی، ایتالیایی، زبان‌های اسکاندیناوی وروسی به کارمی‌رود. نیزکلمه Limo nade که ازلیمو گرفته شده است. Lemon drop ، آب نبات ترش، Lemon joic آب لیمو وغیره.

     

    16- کلمه بوته که ریشه‌ی پارسی واصیل است. درزبان‌های اروپایی به گونه Botamic(علم گیاه‌شناسی) ریشه دوانده است. وبه نظر می‌آید که لفظ Pon فنلاندی نیزکوتاه شده آن باشد. درزبان ترکی نیز واژه بوته را داریم. واژه Botanic تقریبا بین‌المللی است و درتمام زبان‌های اروپایی، سوئدی، نروژی،‌فرانسه ، آلمانی وروسی به کار می‌رود.

     

    17- Silk- ابریشم: این واژه انگلیسی وSoie (سویه) فرانسه، سیرا، عربی، سیراج، حبشی، ازواژه‌ فارسی سره گرفته شده‌آند. به خوبی می‌دانیم که ایران یکی ازمراکز مهم پرورش کرم ابریشم بوده است. واگرچه چین هم مرکز عمده تولید ابریشم به شمارمی‌آمده اما این واژه ازراه ایران به اروپا رخنه کرده است.

     

    18- Saffron – زعفران: نیز واژه بین المللی گردیده ودرتمام اروپا کاربرد دارد.

     

    19-Garden- باغ: این ریشه ایرانی است. زیرا درروستا‌های ایران واژه کرت که درحقیقت با غچه‌های مخصوص مو وسایر درختان می‌باشد، به کارمی‌رود. درگویش کرمانی، گارت به جوی‌های که درآنها درخت خرما کاشته می‌شود وصورت باغ کوچکی را می‌یابد اطلاق می‌گردد. ازهمین ریشه Garten آلمانی Jarten ژاردن فرانسه راباید به خاطر سپرد.

     

    20- مقایسه واژه‌های Tree انگلیسی، درو روسی ودارو درخت فارسی نشان می‌دهد این ریشه‌ها نیزهما نندی دارند. اما به نظر می‌رسد که این کلمه پایه باشد.

    واژه‌های ایرانی درزبان انگلیسی( بخش سوم)

     

    نام جانوران و حشرات:

    توجه به نام‌های حیوانات و حشرات نشان می‌دهد که در این زمینه هم انگلیسی از زبان‌های ایران و به ویژه پارسی متاثر بوده است.

     

    Elephent_فیل : دگرگون شدة الفیل عربی است که ریشة آن پیل پارسی است. در تورانی هم ریشة‌های فیل و پیل هر دو دیده می‌شود .

     

    Sponge ـ اسفنج : جانوری دریایی است، ضمناً این نام به اسفنج مصنوعی هم اطلاق می‌شود که مصارف صنعتی و پزشکی دارد. ریشة اسفنج در زبان‌های اروپایی به گونهSponge انگلیسی ، Espange فرانسه و در زبان ژاپنی به صورت Suponji به کار می‌رود.

     

    Carcass ـ لاشه و مردار : جابه‌جا شده کرکس است که پرنده‌ای مردارخوار می‌باشد. شاید در دوران رواج آیین زرتشتی که جنازه‌ها را در معرض هوای آزاد در کوه‌ها قرار می‌دادند و عملاً هر جنازه خوراک کرکس می‌شد، این واژه با لاشه و مردار مترادف شد.

     

    Bees ـ زنبور : در برهان قاطع ، Booz به زنبور سیاهی که روی گل می‌نشیند اطلاق می‌گردد. اما آیا ریشة اولیه مشترک است یا از زبان فارسی به انگلیسی راه یافته جای تحقیق دارد.

     

    Cow ـ گاو: اگرچه در مقایسة واژه‌های Cow انگلیسی ، گاو فارسی و Ceush اوستایی به نظر می‌رسد این واژه از کلمات اولیه و پایة زبان‌های هند و اروپایی باشد. از آن‌جا که در زبان لاتین ریشه‌ای شبیه Cow وجود ندارد و در زبان سومری گاو را gu و gudمی‌گویند ، احتمال زیادی وجود دارد که ریشة این کلمه سومری یا سومری اوستایی باشد.

     

    Colt ـ کره‌اسب : واژة Colt با کره خیلی شبیه به نظر می‌رسد. به علاوه نام کوله که نوعی اسب بوده است در پارسی، ترکی و مغولی دیده می‌شود که با کلمة کره بی‌شباهت نیست.

     

    برخی دیگر از واژ‌ه‌های انگلیسی که شباهت آشکار به فارسی دارند ، عبارتند از :

    Duck با اردک فارسی، ترکی، کردی و لری

    Goose با غاز فارسی، اوز عربی، عاز ترکی و کردی

    Dog با سگ

    Mouse با موش فارسی ( موگ ارمنی)

    Camel شتر و Camelot ـ شتر کوچک از جمل عربی گرفته شده‌است.

    Giraffe همان ریشه زرافة فارسی است.

    Canary قناری

    Jackal شغال

    Bavri سگ آبی که اوستایی است و ریشة مسترک با Beaver انگلیسی دارد.



  • نظرات() 
  • 1110 – منابع آزمون کارشناسی ارشد 95 – مجموعه زبان شناسی

    زبان‌شناسی مطالعه‌ی علمی‌ زبان است. در این علم، زبان انسان به مثابه نظامی‌از نشانه‌ها، دستگاهی برای ایجاد ارتباط، نظامی‌متشکل از نظام‌های کوچک‌تر، یکی از مهم‌ترین نهادهای اجتماعی انسان، ابزاری برای مطالعات روان‌شناختی و غیره مورد مطالعه قرار می‌گیرد. همچنین کاربردهای متنوع زبان‌شناسی در علومی ‌مانند آموزش زبان، فرهنگ نگاری، ترجمه، زبان‌شناسی رایانه‌ای، مطالعه‌ی تغییر و تحول زبان‌ها، مطالعه‌ی زبان‌های باستانی، گویش شناسی و دیگر رشته‌ها استفاده می‌گردد.

    زبان انسان دستگاهی است که در وهله‌ی اول برای امر ارتباط به کار می‌رود و در این امر از نشانه استفاده می‌گردد. این دستگاه از سه نظام کوچک‌تر آوایی، واژگان و نحوی تشکیل شده است. مطالعه‌ی بخش آوایی زبان و نظام آوایی آن و نیز واج‌ها و قواعد واجی به ترتیب در آواشناسی و واج‌شناسی بررسی می‌گردند. ساخت واژه (صرف) به مطالعه‌ی دستگاه واژگانی می‌پردازد و نحو قواعد و قانون مندی‌های ساختارهای بزرگ‌تر از واژه را بررسی می‌کند.
    جامعه شناسی زبان، بررسی زبان به مثابه نهادی اجتماعی در اجتماع سخن‌گویان آن زبان است. دستاوردهای دیگر زبان‌شناسی در علوم کاربردی دیگر مانند آموزش زبان، ترجمه، فرهنگ نگاری و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد و همگی زیر مجموعه‌ی رشته‌ی زبان‌شناسی همگانی قلمداد می‌گردند.


    هرچند که فارغ التحصیلان و دانشجویان برخی از رشته‌های مقطع کارشناسی با زبان‌شناسی آشنا هستند اما رشته‌ی زبان‌شناسی همگانی از رشته‌های علوم انسانی است و شرط ورود به دوره‌ی کارشناسی ارشد رشته زبان‌شناسی همگانی، دارا بودن درجه‌ی کارشناسی (در هر رشته‌ای) و نیز موفقیت در آزمون کارشناسی ارشد این رشته است.

    داوطلبان شرکت در آزمون «مجموعه‌ی زبان‌شناسی» می‌توانند ۲ رشته‌ی «زبان‌شناسی همگانی» و «آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان» را انتخاب نمایند. این آزمون‌‌ها دارای بخش‌های زیر است:

    دستور زبان فارسی
    زبان تخصصی
    زبان‌شناسی
    تاریخ زبان فارسی (فقط برای رشته‌ی «آموزش زبان فارسی به غیر از فارسی زبانان الزامی است.»، پاسخ گویی به این بخش برای داوطلبان ورود به رشته‌ی «زبان‌شناسی همگانی» الزامی نیست.)

    سؤالات آزمون زبان تخصصی در سطح پیشرفته‌ای طرح می‌شود، آن دسته از داوطلبانی که معلومات زبان آنها کمتر از سطح فارغ‌التحصیلان ممتاز رشته‌های کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی، دبیری زبان انگلیسی یا مترجمی‌زبان انگلیسی است، در هنگام آزمون کارشناسی ارشد، با مشکلات فراوانی در درک و تفهیم و پاسخ گویی به سؤالات زبان تخصصی زبان‌شناسی روبه‌رو خواهند بود. بنابراین از داوطلبان انتظار می‌رود که در انگلیسی عمومی‌در سطح بالایی قرار داشته باشند. ضرایب دروس عمومی‌ و اختصاصی در این رشته ۱ می‌باشد‌.

    منابع مطالعاتی:

    تذکر (۱) به کلیه داوطلبان توصیه می‌شود مبنای مطالعاتی خود را در آغاز منابع شماره ۲ و ۳ و ۴ و ۶ قرار دهند و سپس اطلاعات تکمیلی را از منابع دیگر مرور کنند.
    تذکر (۲) از کلیه داوطلبان انتظار می‌رود قبل از شروع آزمون ها دو کتاب زیر را مطالعه کرده باشند .
    ۱) (Georye yule) the study of language
    2) دستور زبان فارسی (پرویز ناتل خانلری)

    زبان شناسی:

    ۱- F. katamba , morphology
    2- Fromkin , Rodman , An introduction to language
    3- J. Falk , language and linguistics
    4- G. Yule , the study of language
    5- G. Hudson , Essential introductory linguistics
    6- اُگرادی، دابروولسکی، درآمدی بر زبانشناسی معاصر، علی درزی
    ۷- حق‌شناس، علی‌محمد، آواشناسی
    ۸- ثمره، یدالله و آشناسی زبان‌فارسی
    ۹- باطنی، محمدرضا، نگاهی تازه به دستور زبان فارسی
    ۱۰- باطنی محمدرضا، زبان و تفکر
    ۱۱- نجفی، ابوالحسن، مبانی زبانشناسی و کاربرد آن در زبان فارسی
    ۱۲- غلامعلی‌زاده، خسرو، ساخت زبان فارسی
    ۱۳- مشکوه الدینی، مهدی، سیر زبانشناسی
    ۱۴- کلیاسی، ایران، ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز
    ۱۵- مشکوه الدینی، مهدی، دستورزبان فارسی (واژگان و پیوندهای ساختی)

    از تمامی داوطلبان انتظار می‌رود قبل از شروع برنامه مطالعاتی خود دو کتاب زیر کاملاً مطالعه کرده باشند.

    ۱- نجفی، زبان‌شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی.
    ۲- Yule: the study of Language

    دستور زبان فارسی :

    ۱- کلباسی، ایران، ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز
    ۲- غلامعلی‌زاده، خسرو، ساخت زبان فارسی
    ۳- انوری، گیوی، دستور زبان فارسی ۲
    ۴- مشکوة الدینی، دستور زبان فارسی (واژگان و پیوندهای ساختی)
    ۵- وحیدیان کامیار، دستور زبان فارسی

    تاریخ زبان فارسی:

    ۱- ابوالقاسمی، تاریخ زبان فارسی
    ۲- خانلری، تاریخ زبان فارسی، جلد اول

    داوطلبان گرامی توجه داشته باشند که از زبان تخصصی در حد تافل آزمون به عمل خواهد آمد.



  • نظرات() 
  • زبان‌شناسی رایانشی

    زبان‌شناسی رایانشی (Computational linguistics) حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است که می‌کوشد با بهره‌گیری از روش‌های آماری و قاعده‌بنیاد (rule-basedd)، به مدل‌سازی زبان طبیعی بپردازد. به شکل سنتی امر زبانشناسی رایانشی توسط دانشمندان کامپیوتری صورت می‌گرفت که در حوزه پردازش یک زبان خاص توسط کامپیوتر تخصص لازم را کسب کرده بوند. امروزه زبان شناسان رایانشی به عنوان اعضای گروه‌های میان رشته‌ای به فعالیت می‌پردازند، که اعضای این تیم‌ها می‌توانند شامل زبان‌شناسان (به شکل خاص در زمینه زبان‌شناسی همگانی تخصص دارند)، کارشناسان زبان (افرادی با پیش زمینه و تا حدی دارای مهارت‌های عملی مرتبط با پروژه مورد نظر)، و دانشمندان علم کامپیوتر باشند. به طور کلی، زبان‌شناسی رایانشی از همکاری دانشمندان و کارشناسان رشته‌های زبان‌شناسی، علوم رایانه‌ای، متخصصین زمینهٔ هوش مصنوعی، ریاضی، منطق، علوم شناختی، روان‌شناسی شناختی، روان-زبان‌شناسی، مردم‌شناسی، عصب‌شناسی و برخی دیگر رشته‌ها استفاده می‌کند.

    زبان‌شناسی رایانشی دارای زیر شاخه‌های نظری و کاربردی می‌باشد. زبان‌شناسی رایانشی نظری به بررسی و مطالعهزبان‌شناسی نظری با در نظر داشتن علوم شناختی می‌پردازد و زبانشناسی رایانشی کاربردی نتیاج کاربردی بحث مدل سازی برای زبان را مد نظر قرار می‌دهد.



  • نظرات() 


  • دانلود کتاب زبان شناسی مقاله زبان شناسی

    با نام و یاد خداوند متعال تارنمای زبان شناسی دکتر مدنی در جهت رشد و گسترش رشته زبان شناسی در اردیبهشت 1392 راه اندازی شد.
    Dr.madanilinguist@gmail.com

    دکتر داود مدنی - کامران درخشان


    آخرین پست ها


    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :




    کدبازان>