تبلیغات
ابزار تلگرام

آپلود عکسابزار تلگرام برای وبلاگ

زبان شناسی همگانی دکتر داود مدنی و کامران درخشان - مطالب هفته اول اسفند 1393

زبان شناسی همگانی دکتر داود مدنی و کامران درخشان

ریشه های کلمات

 شکر در عربی سُکَّر و در انگلیسی SUGAR و در دیگر زبانها همه ریشه فارسی دارند زیرا شکر از ایران به جاهای دیگر رفت .

جالب است که واژه قنّاد بر وزن فعّال از نگاه دستور زبان نادرست است و یک اشتباه رایج است. زیرا قند فارسی است و بر وزن عربی فعال نمی رود . البته ما این کار را با کفاش هم کرده ایم. کفاش و قناد به عربی حَذّاء و حَلْوانی می شوند.


ریشه واژه پول شویی/انواع پول

واژه "پول شویی" از دوران نوجوانی برای من اصطلاحی عجیب بود. چند روزیست که این واژه ذهنم را درگیر کرده و بی راه ندیدم کمی از این اصطلاح جالب + عجیب + کامل + بامزه* بگویم

برخی معتقدند که ریشه و اصطلاح پولشویی به مالکیت مافیا بر شبکه ای از رختشویخانه های ماشینی در ایالت متحده دهه1930 بر می گردد. در این سالها، گانگستر ها فعالیتی گسترده در برخی مراکز امریکا ، همچون نیویورک داشتند. در دهه  1930 میلادی گانگستر های شیکاگو دلارهای  حاصل از معاملات غیر قانونی خود را برای به جریان انداختن در سیستم پولی کشور به خشکشویی های این شهر که عمدتاً زیر نظر آن ها فعالیت می کردند، می سپردند و آن ها هم این دلارها را به مشتریان خود می دادند(رد می کردند). بدین ترتیب این پولها در سیستم پولی به جریان می افتاد و به اصطلاح تمیز می شد. از آنجا که شیوه ای که گروه آل کاپون برای تمیز کردن پولهای کثیف انتخاب کرده بود، از طریق خشکشویی بود به پولشویی مشهور شد
در مقابل برخی نیز عقیده دارند که انتساب ریشه این اصطلاح به فعالیت گروههای مافیایی دهه1930 یک افسانه می باشد و وجه تسمیه پولشویی از ماهیت نوع فعالیت ریشه گرفته است: پولشویی یک فعالیت غیر قانونی است که در طی انجام آن، عواید و درآمد های اعمال خلاف قانونی، مشروعیت می یابد. به عبارت دیگر پولهای کثیف ناشی از اعمال خلاف به پولهای تمیز تبدیل و به بدنه اقتصاد ترزیق می شود. پولشویان کسانی هستند که یا خود اعمال خلاف را انجام داده و پولهای ناشی از آن را تطهیر می کنند و یا افرادی هستند که پولهای خلاف را بطور آگاهانه یا ناآگاهانه در سیستم مالی و اقتصادی کشور وارد می کنند
انواع پول :
پول آلوده : درآمد های حاصل از فعالیتهای نامشروع و مجرمانه، پول آلوده نام دارد
پول کثیف : اگر درآمدها در حیطه مواد مخدر و فحشا باشد پول کثیف نام دارد
پول سیاه : اگر درآمدهای ناشی از قاچاق و فرار مالیاتی باشد، پول سیاه نام دارد
پول خاکستری : هرگاه منشأ درآمد، رشوه و فساد مالی باشد، پول خاکستری نام دارد.      

بامزه از این نظر که مگر پول را هم می شود شست!؟ در مورد مفهوم "بامزه" که از دنیای غذا وارد زبان شده اندکی خواهم گفت.


داستان واژه «اوکی» - ریشه واژه ok

واژه «اوکی» امروزه یکی از پرکاربردترین واژه‌ها در بسیاری از زبان‌ها است و از نظر گسترش در سطح جهانی، جزو بین‌المللی‌ترین واژه‌ها به‌شمار می‌آید.

هفته‌نامه آمریکایی نیوزویک در مقاله‌ای تازه به بررسی پیشینه و کاربرد این
 واژه پرداخته که در بخش‌هایی از آن چنین می‌خوانیم:

واژه اوکی از کجا آمده؟ آیا روزی به طور اتفاقی این واژه به
 ذهن یک نفر خطور کرد و بعد هم همه شروع به استفاده از آن کردند و بعد هم جهانگیر شد؟ 

کتابی نوشته «اَلِن مِت‌کالف» که به تازگی در این مورد درآمده می‌تواند راهگشای پاسخ به این پرسش‌ها است. مت‌کالف در این
 کتاب که «اوکی: قصهٔ عجیب برترین واژهٔ آمریکا» نام دارد مدعی می‌شود که «اوکی» برترین ابداع آمریکایی است. این مدعا البته سؤال‌برانگیز است. «اوکی» چطور می‌تواند یک ابداع باشد؟ و آیا این واژه کوچک می‌تواند از موزیک جاز، بیس‌بال و تلفن و کارتون سیمپسونز هم برتر باشد؟

باید با تعجب بگوییم که پاسخ به پرسش اول، بله، است. مت‌کالف در جست‌جوهای خود برای یافتن نخستین استفاده از کلمه اوکی به گوشه‌ای گمنام از یک روزنامه چاپ بوستون در تاریخ ۲۳ مارس ۱۸۳۹ رسیده‌است.

بنا بر تحقیقات این نویسنده، داستان واقعی «اوکی» از این قرار است: محبوب‌ترین واژه دنیا، زندگی خود را به عنوان یک
 شوخی آغاز کرد. روزنامه‌های آمریکایی در اواخر دهه ۱۸۳۰ به طرزی «لوس» شروع کرده‌بودند به ابداع مخفف‌های مثلاً جالب و یک مقاله‌نویس در روزنامه «بوستون مورنینگ پست» هم به عنوان یکی از این شوخی‌ها، مخففی ساخت به شکل “.o.k”. 

وی برای ساخت این مخفف، شکلی نادرست از کلمه “
all correct” (تماماً صحیح) را به صورت “oll korrect” در نظر گرفت و دو حرف اول آن را به صورت “.o.k” مخفف کرد.

زمانی از این شوخی نگذشته بود که دشمنان اندرو جکسون، هفتمین
 رئیس جمهور ایالات متحده شایعه‌ای به‌راه انداختند که این رئیس جمهور، سواد درست خواندن و نوشتن ندارد و به عنوان شاهد این مدعا گفتند که وی اگر سواد داشت اجازه نمی‌داد کلمات غلطی مانند «اوکی» در رسانه‌های کشور چاپ شود.

همین، آغاز شهرت و رواج اوکی بود. چیزی نگذشت که متصدی‌های تلگراف قرار گذاشتند تا برای اعلام وضعیت
 رفع خطر یا همان وضعیت عادی، از O.K. استفاده کنند و پس از آن دیگر کسی نتوانست جلوی رواج روزافزون آن را بگیرد و به قول مت‌کالف نخستین واژه‌ای که بر روی کره ماه از زبان انسان درآمد هم عملاً باید همین «اوکی» بوده‌باشد.

مایه دلگرمی

اما جذابیت بزرگ این کلمه کوچک در چه نهفته است؟
 

«الن مت‌کالف» در کتاب خود سعی می‌کند چند توضیح در این زمینه ارائه کند. به گفته او خوش‌آوایی این واژه، قابل تلفظ بودن آن در تقریباً همه زبان‌ها، کوتاهی و سادگی و تضاد حالت مؤنث 
o با حالت مذکر k همه باعث این گیرایی شده‌است.

از سوی دیگر، پیشرفت عرصه فناوری هم ما را مرتباً بیشتر نیازمند سادگی‌ها و خوش‌دستی‌های اوکی می‌کند. برنامه‌نویسان آغازین شرکت «اپل» نخست برای دکمه‌های تأیید عمل‌های رایانه‌ای عبارت “
Do It” را قرار داده‌بودند ولی کامپیوتر در جاهایی آن را به صورت dolt می‌خواند یا نشان می‌داد و بنابر این راه حل این مشکل چیزی نبود جز استفاده از دکمه‌ای به نام “OK”. اوکی امروزه در پیامک‌های تلفن همراه حتی به صورت کوتاه‌تر “k.” نیز درآمده است.

الن مت‌کالف در کتاب خود می‌گوید که «اوکی» همه صفات «ساده‌سازی، کاربردی فکر کردن و خوش‌بینی آمریکایی» را در خود دارد. به گفته او در این کلمه دوحرفی، فلسفه آمریکایی مدارا با تفاوت‌ها و حتی ستایش تفاوت‌ها نهفته است.

در دوره و زمانی مانند دوران ما که چنددستگی‌ها و اختلاف‌ها بیداد می‌کند، دیدن اینکه یک واژه کوچک دوحرفی توانسته از همه مرزها و رنگ‌ها بگذرد و بر دل و زبان کوچک و بزرگ و فقیر و غنی جای بگیرد خود مایه دلگرمی است.

بیچاره گوسپند _ ریشه واژه گوسفند

  افسانه ی زیبایی هست که می گوید دشمنان خانواده زرتشت پیامبر، زرتشت را زمانی که نوزاد شیرخواره ای بود ربودند و خواستند بکشند که از فرجام کار ترسیدند و نوزاد را در جایی بیرون آبادی در برابر گرمای خورشید رها کردند که خود بمیرد . در این میان چوپانی نیز میش خود را گم کرده بود . مادر زرتشت یعنی دوغدویه هنگامی که از این کار پلید آگاه شد از همسایگان یاری جست و آنان به کمک او شتافتند تا مگر کودک را بیابند . چوپان پوزش خواست و گفت : شما بروید من همین که میشم را یافته به شما خواهم پیوست .اما میش که گم شده بود و از بره خود جدا شده بود با شگفتی بسیار در کنار نوزاد بوده و بانگ برمی آورد تا مگر چوپان او را بیابد . چوپان که جدا از دیگر مردم آبادی در جست و جوی میش گمشده بود صدای میش را شنید و رفت تا هرچه زودتر به دیگر مردم بپیوندد که نوزاد رایافت و با شگفتی بسیار همگان را آگاه نمود و از آن پس به خاطر اینکه میش جان زرتشت را از مرگ نجات داده بود آن را گو سپنت نامیدند . بدانیم که GOW به معنی حیوان اهلی یعنی گاو و بز و میش است و منظور فقط گاو نیست . سپنت نیز مقدس است . پس گوسفند به خاطر نجات زرتشت چنین نامیده شد .





ادامه مطلب


  • نظرات() 
  • ریشه واژه

     

    ریشه واژه cultur /ریشه واژه فرهنگ

     واژه ی cultur انگلیسی یا kultur آلمانی با واژه کشاورزی هم ریشه است و از جنبه های زبان- روان شناسانه می توان گفت یکی از دلایل این هم ریشگی آن است، که در کشاورزی زمین را برای رشد و تحول گیاهان و باروری و ثمر بخشی آن ها آماده می کنیم، در فرهنگ نیز روان انسانی مستعد رشد وتحول و با لیدگی در ظرفیت های روانی و آفرینش های فکری و ذهنی در اجتماع انسانی می گردد، هر چند که هزینه این فرهنگ پذیری چشم پوشی از میل ها و رانه های جنسی و پرخاشگری در انسان باشد، از این روست، که بنیانگذار روان کاوی، دکتر زیگموند فروید، از فرهنگ(تمدن) و ملالت های آن سخن گفته است، چرا که چشم پوشی از میل ملالت می آورد اما رشد و تحول جوامع انسانی در گرو آن است. در زبان فارسی نیز، واژه ی فرهنگ از "فر" و "هنگ" (از ریشه آهیختن به معنای کشیدن) است، که مشابه واژه ی Erziehung در آلمانی است. Ziehung از فعل Ziehen به معنای کشیدن و آهیختن است و ترکیب Er با آن، به معنای تعلیم و تربیت یا پرورش و آموزش(به بیانی دقیق تر) است. (انسان شناسی و فرهنگ/حسین مجتهدی)


    ریشه واژه کارناوال

     واژه ترکیبی کارناوال متشکل از دو واژه‌ی لاتینی "کارنیس" (یعنی گوشت) و "له‌واره" (یعنی چیزی را از کسی گرفتن) است. گفته می‌شود که علت وجودی این واژه، آغاز دوران روزه‌داری است که در روز ۵ مارس (۱۴ اسفند) آغاز می‌شود و ۴۰ روز طول می‌کشد. در این مدت مسیحیان متدین اجازه خوردن گوشت و رابطه جنسی ندارند.

    ماخذ: دویچه وله


    چگونه شاد زیستن

    "بعدها من درباره ریشه لغت شادی(happiness) پژوهش کردم و دریافتم که این کلمه از فعل اتفاق افتادن(to happen) گرفته شده است. به عبارت دیگر شادی در مشاهده هر آن چه روی می دهد،یافت می شود.اگرنتوانی ار آنچه برای نهار امروز تدارک دیده شده شاد شوی، احتمالا شادی را در جای دیگر نیز نمی یابی. شادی را هر آنچه که پیش آید بجوی!" (تکامل آگاهی/رابرت جانسون)


    تفاوت واژه و معنی تحقیق و پژوهش

    در آستانه روز پژوهش، گفتگویی توجهم را جلب کرد که فارغ از موافق یا مخالف بودن با آن، باید به آن توجه کرد:

    «بارها شاهد بوده‌ایم که شما از به‌کارگیری واژه «پژوهش» به عنوان برابر نهاد و معنی «تحقیق» پرهیز کرده‌اید. شاید مناسب باشد در آغاز گفت‌وگو در مورد سبب این اصرار توضیحی بفرمایید.

    ببینید! اصطلاح تحقیق که معادل «Research» انگلیسی است دربرگیرنده مفاهیمی  متضمن روش‌‌هایی معین است، همین پیشوند «Re»، «تحقیق» را از «جست‌وجو» متمایز می‌کند که بحث آن طولانی است، به هر حال معتقدم که با امکانات بسیار زیاد زبان فارسی، می‌توانیم برابر نهادهایی را به کار ببریم که مقصودمان را بسیار  دقیق‌تر بیان کنند. واژه پژوهش، تنها حوزه مشخصی از تحقیق را که در آن متغیر 


    یادداشتی بر انتخاب نام رشته تحصیلی

    دوستی با اشاره به اینکه در ادامه تحصیلات می خواهد در رشته مهندسی مالی درس بخواند توجه من را به نام این رشته جلب کرد: "مهندسی مالی"

    هر چقدر سعی کردم با این اسم و محتوای رشته ارتباط برقرار کنم نشد. آخر مهندسی غیر از دروس محاسباتی حتما شامل کارهای عملی/کارگاهی/آزمایشگاهی هم می شود ولی مهندسی مالی شامل محاسبات مالی می شود و معمولا حوزه های مدیریت مالی و حسابداری  را پوشش می دهد. نمی دانم این مهندسی چه ارزش بالایی دارد که ما حاضریم نام یک رشته دانشگاهی را خراب کنیم تا به آن ارزش دهیم(البته من اعتقاد دارم با این کار ارزش این رشته را پایین آورده ایم نه بالا) که من حدس می زنم کسانی که تصمیم گیرنده در وزرات علوم بوده اند خود مهندس بوده اند که نام این رشته را که«Computational finance» می باشد را مهندسی مالی ترجمه کرده اند.البته این انتخاب ناماشتباه را در مورد رشته های دیگر هم کرده ایم مثل مدیریت صنعتی و مدیریت دولتی...

     به امید روزیکه از شر تصمیم گیری مهندسان در همه ی مسایل زندگی و سیاست و ... در امان بمانیم.


    ترجمه صحیح Business(بیزنس) و مدیریت بارزرگانی(Business administration)

         وقتی واژه "Business" را بازرگانی یا تجارت ترجمه کنیم  ممکن است تصور شود که منظور صرفا داد و ســتـد کالا و یـا خرید و فروش کالاست در صورتی که فعالیت های یک واحد بازرگانی(Business) علاوه بر داد و ستد، امورتولیدی و صنعتی، امورمالی، کنترل کیفیت محصول، منابع انسانی و بازاریابی می باشد . بنابراین اگر بیزنس را بازرگانی  یا تجارت ترجمه کنیم و  Business administration را مدیریت بازرگانی، از نظر علمی کمی دچار مشکل می شویم. صـحیـح  آن اسـت که واژه Commerce را بازرگانی و واژه  Trade را تجارت و دادستد تـرجــمه کنیمبهتر است به جای ترجمه Business به بـازرگـانـی و تـجـارت تـرجمه ی کـسـب و کــار را به کـار بـبـریـم و بـه جـای تـرجـمـه Business administration به مدیریت بازرگانی ترجمه "مدیریت کسب و کار" را به کار ببریم.

    و یا حداقل «پرهیز بیمار گونه از کاربرد واژه های بیگانه» را کنار بگذاریم و در فارسی Business  را معادل نکنیم و همان بیزنس بنامیم.


    سگ آبی در گل مانده

    وقتی می خواهیم صفت رنگ آبی را به "سگ آبی"(Beaver) بدهیم چه باید بگوییم!؟ سگ آبی آبی! حالا فـرض کـنـیـم می خـواهـیـم بـگویـیـم "سـگ" آبـی (Dog Blue) ! پـرسـش آنـکـه سـگ آبـی یـا سـگ آبی؟(زبان در گل می ماند)

    چـرا ایـن همه زبـان مـا دردسـر دارد؟ آخر کجای این موجود شبیه  سـگ می باشد کـه مـا آن را سگنامیده ایم؟




    ادامه مطلب


  • نظرات() 
  • جست و جو در آیات قرآن سایت پارس قرآن



  • نظرات() 
  • چگونه فایل ورد را بازیابی کنیم؟

    تقریبا همه‌ی ما با نرم‌افزار ورد سروکار داریم و مقاله‌ها و پایان‌نامه‌ها و ترجمه‌هامون رو در اون تایپ می‌کنیم. و احتمالا خیلی از ما دچار این مشکل شدیم که در اثر بی‌دقتی مقداری از فایل تایپ شده رو از دست می‌دیم و مجبوریم دوباره بخشی از نوشته‌ها رو تایپ کنیم. این نرم‌افزار به طور پیش‌فرض به طوری تنظیم شده که هر ده دقیقه به طور خودکار فایل رو ذخیره می‌کنه و می‌تونیم اون رو به هر میزان که خواستیم تغییر بدیم. بنابر این حتما راه‌حلی برای بازیابی فایل‌های ذخیره شده به طور خودکار وجود داره. سایت مایکروسافت انواع ترفندها برای بازیابی نسخه‌های مختلف ورد رو در اختیار همه قرار داده و من هم به دلیل کاربردی بودن اون‌ها، لینک مطلب مورد نظر رو در این وبلاگ می‌گذارم.

     

    support.microsoft.com

     



  • نظرات() 


    • کل صفحات:2  
    • 1
    • 2
    •   
    دانلود کتاب زبان شناسی مقاله زبان شناسی

    با نام و یاد خداوند متعال تارنمای زبان شناسی دکتر مدنی در جهت رشد و گسترش رشته زبان شناسی در اردیبهشت 1392 راه اندازی شد.
    Dr.madanilinguist@gmail.com

    دکتر داود مدنی - کامران درخشان


    آخرین پست ها


    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد نویسندگان :
    • تعداد کل پست ها :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین بروز رسانی :




    کدبازان>